Naar aanleiding van een aantal recente ontwikkelingen in Nederland kwam 13 februari 2009 op Alden Biesen in Rijkhoven-Bilzen een vergadering samen van de Vlaamse grensburgemeesters.
Op uitnodiging van de burgemeesters van Bilzen, Kalmthout, Lanaken en Zelzate werd de problematiek van de drugsoverlast in de grensregio’s van Vlaanderen besproken. Meer bepaald werd gezocht naar een gezamenlijk standpunt naar aanleiding van de sluiting van de coffeeshops in Bergen-op-Zoom en Roosendaal, de maatregelen die genomen zijn in Terneuzen en de voorziene verplaatsing van de coffeeshops in Maastricht.
De grote opkomst – 45 personen – uit zo’n 25 gemeenten uit Oost-Vlaanderen, Antwerpen en Limburg wijst op de grote belangstelling voor de drugsproblematiek.
De praktische organisatie is in handen van de politiezone Bilzen-Hoeselt-Riemst.
Cijfergegevens
Uit een schriftelijke bevraging (zie bijlage) blijkt dat 88% van de burgemeesters in hun gemeente een toename van het gebruik van softdrugs vaststelt, ook bij minderjarigen.
59% stelt in de eigen gemeente ook een toename van het gebruik van harddrugs vast. 88% heeft last van drugsdealers, 71% van drugsrunners. Zo’n 94% van de grensgemeenten hebben te maken met toegenomen drugsgerelateerde criminaliteit (inbraken, vandalisme, diefstal), 82% van druggerelateerde verkeersinbreuken. En 65% heeft toenemend last van zinloos geweld.
Een explosieve groei van de drugsproductie in de Vlaamse grensgemeenten wordt rechtstreeks veroorzaakt door de recente repressieve aanpak in Nederland.
Actiepunten
Na een verslag uit de drie betrokken provincies werd er vandaag een algemene discussie gevoerd. Die leidde tot de volgende vaststellingen en actiepunten:
1. De burgemeesters van de Vlaamse grensgemeenten spreken af om de belangen van hun regio en gemeenten te verdedigen door gezamenlijk op te treden, zowel naar de Nederlandse als naar de Belgische autoriteiten. Hiertoe werd er een werkgroep opgericht die de volgende stappen zal voorbereiden en verder ontwikkelen. Er wordt ook contact opgenomen met de Waalse buurgemeenten. De werkgroep bestaat uit Johan Sauwens (Bilzen), Guido Willen (Lanaken), Freddy De Vilder (Zelate) en Lukas Jacobs (Kalmthout).
2. De burgemeesters zijn ten zeerste verontrust door de toename van het drugsgebruik bij de eigen bevolking. De gemakkelijke beschikbaarheid van softdrugs en harddrugs in de grensregio - via de coffeeshops en in de omgeving - spelen daarbij een grote rol. Uit recente studies blijkt trouwens dat de gezondheidseffecten van het gebruik van de zogenaamde softdrugs veel negatiever zijn dan eerst werd gedacht en ook vaak leiden tot storend maatschappelijk gedrag. Het aantal personen dat in Vlaanderen in de hulpverlening van de CAD’s terechtkomen is op 10 jaar tijd quasi verdubbeld. Naast alcohol en heroïne is cannabisgebruik daarbij de belangrijkste oorzaak.
Een sterk ontradingsbeleid is absoluut aangewezen. De burgemeesters spreken af om hun ervaring uit te wisselen met de CAD’s en het VAD om de bestaande drugspreventieprojecten in samenwerking met de scholen, het OCMW, de huisartsen, CAD e.a. verder te zetten en uit te breiden.
3. Wij stellen vast dat de repressieve aanpak in Nederland leidt tot een verschuiving van drugsgerelateerde criminaliteit naar het Vlaamse grondgebied. Het Nederlandse gedoogbeleid dient teruggeschroefd.
De concentratie van criminaliteit in de meest zuidelijk gelegen Nederlandse gemeenten en Vlaamse omgeving dient te worden stopgezet door de vermindering van het aanbod in de coffeeshops, zoals wordt aangegeven in de recente studie van De Ruyver en Fijnaut.
De burgemeesters verwerpen het Nederlands gedoogbeleid. Een eerste stap zou kunnen zijn dat de Nederlandse coffeeshops uit de buurt van de grens worden geweerd.
4. De vergadering pleit voor een uniforme Europese wetgeving betreffende drugsbeleid.
5. De burgemeesters zijn tevreden over de samenwerking van de Nederlandse en Belgische politiediensten. Zij vragen wel een sterkere informatie-uitwisseling en inspraak tussen de bestuurlijke verantwoordelijken van Vlaanderen en Nederland: het openen, sluiten of verplaatsen van coffeeshops, dient eerst overlegd te worden met de buurgemeenten gezien er vaak ongewenste effecten optreden.
6. Wij vragen ook een versterkte inzet van de federale politie in de grensregio’s.
7. De Belgische en Nederlandse politiediensten moeten overgaan tot een gezamenlijke aanpak van de drugsrunners, de drugdealers en de verschuiving van de cannabisteelt naar Vlaanderen. Er is nood aan een essentiële en operationele samenwerking.
8. De Belgische politiediensten dienen over dezelfde mogelijkheden te beschikken als de Nederlandse, om op te kunnen treden. Bijvoorbeeld mogelijkheid tot afsluiten van een pand en makkelijker oprollen van plantages.
9. Het lijkt ons logisch dat men bij de lokale parketten in de arrondissementen Hasselt, Antwerpen, Gent, Turnhout en Tongeren een magistraat aanduidt die zich specifiek op deze problematiek concentreert. Want drugsdossiers zijn zeer ingewikkeld omdat de drugsrunners en drugsdealers voortdurend gebruik maken van de landsgrenzen in de Euregio om opsporing en vervolging te bemoeilijken.
10. De vergadering vaardigt een delegatie van de Vlaamse grensburgemeesters af om overleg op te starten met de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie in België en de burgemeesters van de grensgemeenten in Nederland.
